Andere hardware-componenten

Site navigatie

Start

Vraagbaak computergebruik

Hardware

Andere componenten

Andere hardware-componenten

Inleiding

Behalve de processor (centrale verwerkingseenheid/eenheden) heeft een PC nog tal van andere componenten. Sommige zijn zeer zichtbaar (zoals het beeldscherm), andere zijn in het omhulsel verborgen. Ik wil u hier niet vervelen met een uitputtende opsomming, zelfs als deze mogelijk was. Maar ook wil ik niet nalaten de belangrijkste elementen samen te vatten, en zo de wellicht verwarrende terminologie waarmee u bij een aanschaf wordt bestookt, een beetje doorzichtiger maken.

Motherboard

De processor is samen met een groot aantal andere belangrijke micro-onderdelen gemonteerd op een printplaat, die de daarvoor dienstige insteekplaatsen ("sockets"), connectoren en datapaden levert. Bij laptops zijn al deze componenten op het motherboard zelf ondergebracht, bij bureaubladcomputers en servers bevinden sommige zich op uitbreidingskaarten ("extension cards") die middels standaardkoppelingen op het motherboard worden aangesloten.

De meest gebruikelijke elementen zijn:

BIOS (Basic Input Output System)
Deze chip bevat de "firmware" die het de centrale verwerkingseenheid mogelijk maakt te communiceren met de systeemcomponenten van waar de eigenlijke besturingssoftware wordt geladen. De informatie-inhoud van de BIOS is permanent en blijft ook bij uitschakelen van de hardware en tijdens stroomonderbrekingen bewaard.

Memory (centraal Geheugen)
Direct en zeer snel toegankelijk geheugen waarin het op ieder moment meest relevante deel van de instructiestroom (software) en van de gegevensbestanden is opgeslagen. Dit is één van de gebieden waar "Moore's law" ten volle heeft gewerkt, en zo de toenemende "honger" van de besturingssystemen kon worden bevredigd. Aan het einde van de 20ste eeuw gold 128 MB als zeer ruim, omstreeks 2004 waren grote systemen al met 768 MB uitgerust en thans is 4 - 8 GB geen uitzondering. Het centraal geheugen wordt gevoed vanaf "externe" informatiedragers (meestal schijven), waarnaar de veranderde/nieuwe inhouden ook worden weggeschreven. Dit vergt mechanische processen en is dus aanzienlijk langzamer. Daarbij streeft de besturingsprogrammatuur ernaar deze uitwisselingen indien mogelijk "van te voren" en tijdens perioden van inactiviteit te effectueren, om zo vertragingen te minimeren.

Clock
De clock generator produceert de tijdsignalen die voor de synchronisatie van alle systeemcomponenten nodig zijn. Hij is meestal uitgerust met een batterij waardoor de absolute tijd ook tijdens systeemonderbrekingen wordt "voortgeschreven".

Graphical processor (grafische verwerkingseenheid)
Hiervan bestaan tal van varianten geleverd door een aantal leveranciers. De grafische verwerkingseenheid ontlast de centrale verwerkingseenheid van alle taken met betrekking tot de aansturing van beeldschermen en andere video-weergave apparaten. Vooral voor games en "rendering" is dit het meest rekenintensieve deel van alle computerbewerkingen. De kenmerkende dimensies zijn kleurdiepte, oplossend vermogen en update-snelheid. Zakelijk computergebruik stelt tamelijk bescheiden eisen aan de grafische verwerkingseenheid, met uitzondering van een steeds groter oplossend vermogen nodig voor de ondersteuning van breedbeeld-monitoren en "side-by-side" beeldscherm opstellingen.

Disk controllers
Meestal bevinden zich de controllers voor enige harde schijven, DVDs en (soms nog) floppies op het motherboard.

"Legacy" peripheral interfaces
Hiertoe rekenen we RS232 (voor het beeldscherm), PS2 (voor toetsenbord en muis) en "parallel port". Hoewel in de praktijk meestal afgelost door USB en wireless, zijn zij over het algemeen nog aanwezig ten behoeve van de terugwaartse compatibiliteit.

Ethernet network controller
voor de aansluiting van de PC op een draadgebonden lokaal netwerk. Tegenwoordig is een snelheid van 100 Mbps "normaal", en 1Gbps is al geen uitzondering meer.

Wireless network controller
voor de detectie van en communicatie met een draadloos lokaal netwerk. De meest gebruikelijke snelheid is 54 Mbps, de nieuwste implementaties werken al met 500 Mbps tot 1Gbps.

USB (Universal Serial Bus) controller
voor de aansluiting van USB apparaten. USB vervangt alle vroegere "serial" en "parallel" interfaces, en heeft het bijkomend voordeel dat opties tijdens een computersessie kunnen worden toegevoegd of afgekoppeld ("hot swapping"). De snelheid van USB 2.0 is groot genoeg om ook massa-opslagmedia te kunnen ondersteunen. De meeste externe schijven en bandeenheden hebben dan ook een USB interface. USB 2.0 heeft een totale capaciteit van 480 Bpbs, die door allerlei factoren niet altijd effectief ter beschikking is. USB 3.0, thans in test, maar in de loop van 2008 op de markt verwacht, vertienvoudigt dit maximum.

Andere hardware opties

Behalve het motherboard en de daarop gemonteerde componenten bevat een laptop doorgaans één of meer vaste schijven, een DVD lees/schrijfeenheid en, natuurlijk het toetsenbord, een muis of vergelijkbare functionaliteit en het beeldscherm.

In de "toren" van een bureaubladcomputer is meer plaats. Deze wordt gewoonlijk gebruikt voor de montage van uitbreidingskaarten, grote vaste schijven en meerdere CD en/of DVD lees/schrijfeenheden.

Bij servers staat meestal de opslagcapaciteit centraal, die nu ten behoeve van het hele lokale net wordt gebruikt. Daarom zijn hier veelal een aantal grote vaste schijven ingebouwd (tegenwoordig is 1 TB of meer per eenheid niet meer uitzonderlijk), waarbij ook vaak aandacht wordt besteed aan fouttolerantie (bijvoorbeeld: schaduweenheden). Ook zijn de meeste servers uitgerust met specifieke backup apparaten (DVD-carrousels of bandeenheden).

Periferie

Buiten het systeemomhulsel bevindt zich de zogenaamde randapparatuur. Deze is meestal via een netwerk (ethernet, wireless, USB) of via een directe aansluiting met het motherboard verbonden. Het aantal en de specificatie van mogelijke randapparaten is bijna onbegrensd. Hieruit kiest de gebruiker wat hij voor de op zijn systeem doorgevoerde taken nodig heeft. Als voorbeelden noem ik:

Externe harde schijven
Deze worden meestal via USB, soms ook via ethernet aangestuurd. In het laatste geval zijn zij voor alle computers in het lokale net toegankelijk. Ze worden ingezet als extra opslagcapaciteit of als backup-medium (waarbij de "vorige" versie dan op een tegen incidenten beveiligde plaats kan worden bewaard).

Drukkers
Ondanks de hype van het papierloze kantoor zijn in de praktijk afdrukken van documenten of informatie nog in vele gevallen onmisbaar of tenminste aanbevelenswaardig. De meest gebruikte technologieën zijn tegenwoordig inktstraal of laser, beide zowel in kleur als in zwart-wit verkrijgbaar. De prijzen lopen sterk uiteen in functie van het oplossend vermogen en de snelheid. Een bijzondere klasse vormen de zogenaamde fotoprinters, die optimaal in staat zijn elektronisch opgeslagen beelden af te drukken.

Scanners
Het is steeds meer gebruikelijk op papier ontvangen informatie elektronisch op te slaan en met anderen te delen. Daartoe dient de scanner. Ook hier is een uitgebreid gamma op de markt, met sterk uiteenlopende functionaliteit.

AllInOne
Over het algemeen moet men woekeren met de ruimte op kantoor, in de praktijk of winkelruimte. Veel fabrikanten bieden dan ook combinaties van drukker, scanner, kopieerapparaat en FAX in één apparaat aan. Hiermee is het ook mogelijk inkomende fax-mededelingen rechtstreeks op de computer op te slaan, of op de computer voorbereide documenten, zonder tussenkomst van een afgedrukte versie direct per FAX op te sturen.

Terug naar Hardware
Terug naar Startpagina

Markeer als favoriet

Bookmark

Email dit artikel

Commentaar (0) Add Comment

Schrijf commentaar

Site navigatie

Start

Vraagbaak computergebruik

Hardware

Andere componenten

Hoofdmenu

Aanmelden op de site

Bezoekers online

Actueel

Site navigatie

Inleiding

Motherboard

Andere hardware opties

Periferie

Site navigatie

Uitgever

Contactinformatie